In samenspraak met B-Right Urban Living en Mosaic World: Gericht op de relatie, niet op de piketpaaltjes

Rond 2010 woonde Joost (CEO van belegger/ontwikkelaar B-Right Urban Living en Mosaic World) in Londen. Hij zag daar hoe micro-living een vlucht nam. Daar moest in Nederland toch ook een markt voor zijn? Maar hij had weinig sjoege van projectontwikkeling, bouwen en prijzen. En geld had hij ook niet echt. De kennismaking met Ton van de Klok bracht soelaas. Waar Joost een portefeuille wilde opbouwen, was Ton op zoek naar omzet. Klik! De uitkomst: een gezamenlijk plan, dat beklonken werd in het Chinese restaurant met uitzicht op het pand waarop ze hun oog hadden laten vallen: een grauw kantoorgebouw aan de Rijswijkstraat in Amsterdam-West. Samen transformeerden ze het tot betaalbare woonunits voor studenten en starters. Via Ton kwam Joost daarna in contact met Edwin (bestuurder KlokGroep), wat zou leiden tot een vruchtbare, innovatieve samenwerking die inmiddels ruim tien jaar duurt.

Edwins overtuiging: wanneer je als bouwende ontwikkelaar en ontwikkelende belegger samen resultaat wil halen, moet je minstens zestig procent van de tijd lachend met elkaar doorbrengen. Want je hebt doorgaans een lange weg met elkaar te gaan. Elk project opnieuw. Daarom werken KlokGroep en B-Right Urban Living project na project zo goed samen. Er wordt wat afgelachen tijdens de gesprekken. Bijvoorbeeld als het over voetbal gaat. “Je kunt tegenwoordig beter voor N.E.C. zijn”, grapt Feyenoorder Edwin tegen Ajacied Joost wanneer de door KlokGroep gesponsorde Nijmeegse club het hele seizoen met de grootstedelijke grootmachten heeft mee gedaan. Maar ook over projecten die niet van de grond komen. “Waar het dan op stuk loopt? Wat dacht je van geld?”

De kunst is om op de juiste momenten serieus te zijn. Joost illustreert dat met een observatie over gestrande projecten. “Als we er eens een keer niet uitkomen: even goede vrienden. We vatten het niet persoonlijk op, er zijn geen slaande deuren.” Edwin vult aan: “Zoiets is nooit een reden om elkaar niet opnieuw op te zoeken. We slagen immers bij veel meer projecten wel dan niet.” Projecten die na de eerste verkenning terzijde worden geschoven, zijn zeker geen zinloze exercities. Verschillende organisaties en disciplines laten vanuit verschillende invalshoeken hun licht over de (on)mogelijkheden schijnen. Daardoor krijgen ze samen niet alleen een steeds bredere, maar vooral ook betere kijk op volgende projecten. "Live and learn", laat Joost zich tijdens het gesprek meerdere malen ontvallen. Zo leek een project in Amsterdam financieel interessant. Maar op basis van expertise binnen KlokGroep bleken fiscale haken en ogen toch een ander beeld op te leveren. Oké, einde oefening.

“Als we er eens een keer niet uitkomen: even goede vrienden."

Nee, dan de succesvolle projecten. Die speelden of spelen zich af in onder meer Amsterdam (Up North), Breda (Tramsingel), Amersfoort (De Hoef) en sinds enkele jaren ook in Polen. Edwin was daar al wat langer actief met Novaform; dat bood Joost een mooi opstapje. Hij kocht als belegger/exploitant van Novaform twee gebouwen binnen het project Nove Oldenry in Poznan. Dat kreeg een vervolg met het project Svaran in Swarzedz, waar Edwin en Joost een gezamenlijke opstalontwikkeling van vier gebouwen voor hun rekening nemen, waarvan laatstgenoemde er ook twee koopt. Het eerste Oost-Europees avontuur leverde hem uiteraard ook weer een gewenste leerervaring op. Praktische lessen vooral. Zoals het gegeven dat de Poolse winter iets anders is dan de Nederlandse. Dan loont het om ervoor te zorgen dat de kelder op tijd gebouwd is. Daarin kun je dan gaan afwerken zodra de grond bevriest, en ben je geen dagen kwijt aan vorstverlet. Ander voorbeeld: waar in Nederland de werkvoorbereiding - het woord zegt het al - vooraf plaatsvindt, gebeurt dat in Polen deels tijdens de realisatie. Gewoon beginnen en problemen oplossen zodra we ze tegenkomen, is daar het devies.

Dat werkt ook, maar vormt wel een heel andere bouwcultuur dan we in Nederland gewend zijn. Het investeringsklimaat in Polen is echter prima. En na de uitstekende introductie van Edwin, kan Joost er inmiddels goed uit de voeten.

De samenwerkingen tussen KlokGroep en B-Right verschillen van elkaar op allerlei manieren. Het gaat om transformaties, maar ook om nieuwbouw. Joost is de ene keer betrokken als investeerder/belegger, de andere keer als ontwikkelaar. Edwin heeft, vanuit KlokGroep als bouwende ontwikkelaar, ook wel eens twee petten op. Zoals bij dat gezamenlijke project Up North in Amsterdam- Noord. Het uitgangspunt was om de realisatie neer te leggen bij een externe bouwer. Toen dat niet mogelijk bleek, en KlokGroep in die periode ook net twee andere bouwbedrijven had overgenomen, stelde Edwin voor om met het nieuwe zusterbedrijf Adriaan van Erk in zee te gaan. Ervoer Joost dat als gedwongen winkelnering? Nee, want er was alle ruimte om te weigeren. Maar Joost zag de voordelen van samenwerken met Adriaan van Erk, en ging akkoord. Wat overigens wel betekende dat hij de berekening van de bouwkosten extra kritisch beoordeelde. De gesprekken daarover verliepen net iets scherper dan anders. Maar dat mag en dat moet, vinden de mannen. Alleen dan bereik je samen het optimale resultaat, zonder scheve ogen.

"Ik richt mij liever op het goed houden van de relatie, dan op het slaan van piketpaaltjes en daar steeds maar aan vasthouden.”

Ook andere lastige punten weten Joost en Edwin snel op de goede manier op te lossen. Bijvoorbeeld toen een ontwerpfase zoveel vertraging opliep dat Edwin onverwacht veel uren kwijt was aan trajecten met de architect, de kostencalculaties, de bouwers en de gemeente. “Toen zei Edwin dat hij eigenlijk een extra bonnetje bij mij neer moest leggen”, vertelt Joost. “Ik heb mij toen verplaatst in zijn positie, en uiteraard ook wel even gecheckt of het allemaal klopte. Daarna ben ik akkoord gegaan. Zo’n moment valt dan wel in de 40 procent van de tijd dat er níet gelachen wordt. Maar je moet flexibel zijn. Een project is een rijdende trein, waarbij het landschap steeds verandert. Dan is het geven en nemen. Ik richt mij liever op het goed houden van de relatie, dan op het slaan van piketpaaltjes en daar steeds maar aan vasthouden.”

Je leert elkaar zo steeds beter kennen, vindt Edwin. “We hebben als combinatie inmiddels een goede trackrecord opgebouwd. Waarom zouden we ermee stoppen? Zo lang we helder en open met elkaar communiceren en begrip hebben voor elkaars standpunten, kunnen we zomaar nog eens tien jaar mooie dingen met elkaar doen.”